عماد هنرپرور

کسب و کارهای اینترنتی مزیت های نسبی بسیاری برای صاحبانشون و مخاطبنشون در دو طرف تعاملات اقتصادی ایجاد می کنند که نمونه واقعی پروسه های برد-برد هستند. یعنی هم ارایه کننده خدمات و کالا سود بیشتری می بره هم مشتری ها.
ولی این فرصت مانند تمام فرصت های دیگر اقتصادی همراه با تهدید هایی هم هست. سالهاست که در اینترنت مبحث هوکس ها (hoaxes) مطرح هست (اطلاعات بیشتر اینجا) حتی موزه ای اینترنتی برای کلاهبرداری های این شکلی تشکیل شده است به نام موزه فریب ها

برای نمونه نامه هایی شبیه به این حتما فراوان داشته اید:
من تنها پسر فلان تاجر بزرگ مرحوم هستم که در سانحه هوایی فوت کرد و تمام دارایی پدر (حدود خدا میلیون دلار!) به من که 16 سالمه میرسه ولی باید تا 18 سالگی صبر کنم و شما که کارتون درسته بیایید با من شریک بشید و غیره....!

شکل دیگری هم کلاه برداری وجود داره که سابقه ای قدیمی تر از اینترنت داره. مثلا فردی در آمریکا حدود 70 سال پیش که مزرعه داران آمریکایی مشکل بزرگی با آفات کشاورزی داشتند یک آگهی در روزنامه ها داد که راهی 100% تضمینی برای کشتن آفات بدون مواد شیمیایی با هزینه کم دارد. کشاورزان بعد از واریز پول بسته ای از وی دریافت می کردند که یک عدد چکش و یک تخته با علامت ضربدر قرمز رنگی روی آن بود و در دستورالعمل نوشته شده بود آفت (مثلا شته) را روی این ضربدر به دقت قرار بدهید و با چکش روی آن بکوبید. در صورتیکه نمرد با ما تماس بگیرید!!!

متاسفانه در محیط وب فارسی هم شاهد چنین مسایلی هستیم. برای مثال سایتی دیدم که ادعا می کرد قد شما رو حتی اگر 28 ساله باشید فقط با یک سری ورزشها افزایش میده. با پرس و جویی که از پزشک ارتوپد کردم، این ادعا فقط یک دروغ ولی با راههای مفر زیاد هست. شما حدود 20000 تومان پول پرداخت می کنید و یک سری حرکت ورزشی از طریق ایمیل دریافت می کنید و احتمالا یک مدتی با اشتیاق اونها رو انجام میدید (البته این خوبه، ولی 20 هزار تومان نمی ارزه!)

یا مثلا سایتی دیدم که ادعا میکنه شما رو با حقوق روزانه 100 هزار تومان!! استخدام می کنه. فقط شما باید در ابتدا 10000 تومان به حساب شرکت بریزید!

امیدوارم سلامت عمومی جامعه مجازی فارسی با این کلاهبرداریها و دروغ گویی ها به مخاطره جدی نیوفته. و صد البته دانش و آگاهی کاربران بهترین مانع این اتفاق ناگوار می تونه باشه.