عماد هنرپرور

اگر دنبال نمونه قرارداد کار می گردید٬ من یک نمونه اش رو در وبلاگ دیگرم که زمانی رنک ۳ داشت :( گذاشته ام! شما هم بهش لینک بدید شاید گوگل را (بعد از خدا) خوش آمد!

یک کاریکاتور قدیمی درباره اینکه چطور یک پروژه نرم افزاری از نقطه اعلام نیاز مشتری تا اجرا٬ پشتیبانی٬ مستند سازی و غیره پیش میره هست که حتما دیده اید. (اگر ندیده اید اینجا رو کلیک کنید!) در همین رابطه در کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین الملل مبحثی با عنوان مهندسی نیازمندیها باز شده است که مطلب زیر را از بولتن این کمیته می خوانید:

مبحث مهندسي نيازمنديها به بررسي و بحث فعاليتهايي مي پردازد که چگونه دامنه مساله و شناخت دقيق آن بر روي محصول نرم افزاري موثر است، کاربران يک سيستم نرم افزاري از يک سيستم چه مي خواهند و چگونه کاربر نهايي با سيستم در تعامل خواهد بود. شناخت نيازهاي واقعي کاربران به درستي و در زمان مناسب، مبحث اصلي مهندسي نيازمنديهاست.  مهندسي نيازمنديها به مهندسين نرم افزار کمک مي کند درک بهتري از مشکلاتي که در عمل با آن برخورد خواهند کرد، داشته باشند و راه کارهاي حل اين مشکلات و قابليت تعيين دقيق نيازمنديهايي که توسط کاربران اعلام مي گردد، داشته باشند.

مهندسي نيازمنديها در مرحله شناخت آغاز ميشود. در اين مرحله مجموعه فعاليتهايي در ارتباط با محدوده و طبيعت مساله اي که بايد نرم افزار براي حل آن توليد شود، انجام مي شود. پس از اين مرحله، مرحله شفاف سازي آغاز مي شود. در اين مرحله مجموعه فعاليتهايي انجام مي شود که مشتري در آنها مشخص مي کند که به چه قابليتهايي  نياز دارد. سپس مرحله تصميم گيري در ارتباط با نيازمنديها آغاز مي شود. در اين مرحله مشخص مي شود که کدام نيازها، نيازهاي پايه اي و اساسي سيستم هستند. اين نيازها مشخص شده، اصلاح مي شوند و تغييرات موردنياز در آنها اعمال مي شود. در اين مرحله بحث و گفتگو ميان کاربر و مهندس نرم افزار صورت مي گيرد. تقدم ميان نيازها، نيازهاي اساسي سيستم و زمان برآورده شدن هر يک از نيازها مشخص مي شوند. در پايان نيازها با استفاده از يک زبان مدل سازي مستند مي شوند سپس مجددا بررسي و براي اطمينان  از اينکه درک درستي از مشکلات صورت گرفته است صحت سنجي مي شوند. بدين ترتيب اطمينان حاصل مي گردد کاربر و مهندس نرم افزار ديدگاه مشترکي در اين ارتباط دارند.

هدف نهايي از مهندسي نيازمنديها مستند سازي نيازمنديهايي است که بايد برآورده شوند و مشخص کردن فاکتورهاي کيفيتي که محصول نرم افزاري بايد آنها را برآورده نمايد. اين فاکتورهاي دربرگيرنده قابليتهاي عملياتي و قابليتهاي غيرعملياتي ازجمله کارايي، سادگي کاربرد، قابليت جابجايي و... مي باشد.  محصول نهايي مهندسي نيازمنديها مجموعه  مستنداتي است که در آنها نيازمنديهاي سيستم  به صورت قابل فهم، دقيق، صحيح ،کامل و قابل تست مشخص شده اند. اين مجموعه محصولات مورد استفاده همه ذينفعان پروژه قرار خواهد گرفت. موفقيت يک محصول نرم افزاري شديدا به کيفيت خروجي هاي مهندسي نيازمنديها وابسته است.

يکي ديگر از محصولات مهندسي نيازمنديها، طرح و برنامه تست سيستم باشد. از آنجا که در طي مرحله تست، بايد سيستم بر اساس نيازمنديهاي آن تست شود، نيازمنديهاي دقيق سيستم براي برنامه ريزي تست سيستم لازم است. در صورت وجود نيازمنديهاي دقيق و صحيح، امکان تعامل با مشتري در ارتباط با نحوه تست سيستم در مراحل اوليه پروژه وجود دارد.